Κυριακή, 30 Απριλίου 2017

Γιατί τα βιβλία μυρίζουν τόσο ωραία;

Υπάρχει κάτι ιδιαίτερο με τα βιβλία. Όταν το παίρνουμε για πρώτη φορά στα χέρια μας ίσως το πρώτο πράγμα που κάνουμε αντανακλαστικά είναι να το ανοίξουμε και να μυρίσουμε τις σελίδες του. Κάθε βιβλίο αναδύει ένα ιδιαίτερο άρωμα, το οποίο σύμφωνα με τους συντηρητές μπορεί να «πει» πολλά για την ιστορία του βιβλίου, για το πώς, πότε και πού ήταν φυλαγμένο.

Γιατί μυρίζουν τα βιβλία;
Τα βιβλία απελευθερώνουν μικρές ποσότητες πτητικών οργανικών ενώσεων (ή VOC's) στον αέρα. Οι μύτες μας λαμβάνουν αυτές τις χημικές ενώσεις και ο εγκέφαλός μας τις ερμηνεύει ως μυρωδιές.

Παλιά βιβλία
Το χαρτί περιέχει κυτταρίνη και μικρότερες ποσότητες λιγνίνης. Ένα εκλεκτό χαρτί περιέχει λιγότερη λιγνίνη από τα φθηνότερα, όπως είναι το χαρτί που χρησιμοποιείται στις εφημερίδες. Στα δέντρα, η λιγνίνη δεσμεύει τις ίνες κυτταρίνης μεταξύ τους, διατηρώντας το ξύλο σκληρό. Επίσης, η λιγνίνη δίνει το κίτρινο χρώμα στα παλιά βιβλία, καθώς οξειδώνεται με το πέρασμα του χρόνου και διασπάται σε οξέα, τα οποία με τη σειρά τους διασπούν την κυτταρίνη. Στα σύγχρονα χαρτιά υψηλής ποιότητας απομακρύνεται η λιγνίνη με χημική επεξεργασία, αλλά και πάλι μπορεί να συμβεί καταστροφή της κυτταρίνης στο χαρτί λόγω της παρουσίας οξέων στο περιβάλλον, αλλά με πολύ πιο αργό ρυθμό.

Δευτέρα, 24 Απριλίου 2017

Τα μυρμήγκια μεταφέρουν τους «τραυματίες» πίσω στη βάση τους

Δεν φροντίζουν μόνο οι άνθρωποι να μαζέψουν τους τραυματίες τους από το πεδίο της μάχης, αλλά και τα μυρμήγκια, που μεταφέρουν τους πληγωμένους «στρατιώτες» τους πίσω στη βάση τους. Είναι η πρώτη φορά που διαπιστώνεται κάτι τέτοιο σε έντομα.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν αυτή τη μοναδική και ασυνήθιστα ανθρώπινη συμπεριφορά σε μεγάλα μαύρα αφρικανικά μυρμήγκια που συχνά διεξάγουν επικές μάχες με τερμίτες. Πρόκειται για το είδος Matabele (Megaponera analis) που ζει στην υποσαχάρια Αφρική και φθάνει σε μήκος τα δύο εκατοστά. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον γερμανό εντομολόγο Έρικ Φρανκ του Πανεπιστημίου του Βίρτσμπουργκ, που έκαναν τις παρατηρήσεις τους με υπέρυθρες κάμερες στο Εθνικό Πάρκο Κομόε της Ακτής Ελεφαντοστού και τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Science Advances", δήλωσαν ότι αν και αυτή η συμπεριφορά ξενίζει για κοινωνικά έντομα που συνήθως αντιμετωπίζουν τα άτομα ως αναλώσιμα, μπορεί να εξηγηθεί.

Τετάρτη, 12 Απριλίου 2017

Η εαρινή πανσέληνος και ο εορτασμός του Πάσχα

Ο προσδιορισμός της εορτής του Πάσχα με την πρώτη πανσέληνο της άνοιξης έμεινε γνωστός ως «Ορος της Νικαίας».


Σ​​τις 11 Απριλίου, τον ουρανό μας θα στολίσει η πρώτη εαρινή πανσέληνος, η πρώτη δηλαδή πανσέληνος μετά την εαρινή ισημερία. Γι’ αυτόν τον λόγο, άλλωστε, όλες οι χριστιανικές Εκκλησίες (περιλαμβανομένης φέτος και της Ορθοδόξου) την επόμενη Κυριακή θα γιορτάσουν το Πάσχα, αφού ακολουθούν τις εντολές της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου που συγκάλεσε ο Μέγας Κωνσταντίνος το 325 μ.Χ. στη Νίκαια της Βιθυνίας. Η Σύνοδος εκείνη θέσπισε τα του προσδιορισμού της εορτής του Πάσχα με μια εγκύκλιο επιστολή του Μεγάλου Κωνσταντίνου όπου εκτίθεται ο γνωστός από τότε ως «Ορος της Νικαίας». Σύμφωνα μ’ αυτόν: «Το Πάσχα θα πρέπει να εορτάζεται την Κυριακή μετά την πρώτη πανσέληνο της άνοιξης και αν η πανσέληνος συμβεί Κυριακή τότε να εορτάζεται την επομένη Κυριακή (για να μην συμπέσει με τον εορτασμό του εβραϊκού Πάσχα)». Ο εορτασμός του Πάσχα, δηλαδή, συνδέθηκε άμεσα με την πρώτη πανσέληνο της άνοιξης. Οπως, άλλωστε, αναφέρει και στη διδακτορική του διατριβή ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, «... αξιοσημείωτον τυγχάνει το γεγονός ότι η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος, θελήσασα να ορίση την ημέραν εορτασμού του Πάσχα, δεν ώρισε μήνας και ημέρας του Ιουλιανού Ημερολογίου, αλλ’ έθετο ως σταθεράν βάσιν του υπολογισμού την εαρινήν ισημερίαν, δηλ. ώρισε τα κατά τον εορτασμόν ουχί ημερομηνιακώς, αλλ’ αστρονομικώς, και τούτο διότι το κανονικώς ενδιαφέρον δεν είναι η ημερομηνία, αλλ’ η ισημερία».

Πέμπτη, 6 Απριλίου 2017

8 πράγματα που πρέπει να γνωρίζουμε για την καφεΐνη

Εκατομμύρια άνθρωποι κάθε μέρα καταναλώνουν καφέ. Μας τονώνει, μας βοηθά να συγκεντρωθούμε στη δουλειά μας αλλά και συχνά μας ανακουφίζει από τον πονοκέφαλο.

1. Η καφεΐνη είναι ένα φυσικό παράγωγο ξανθίνης που βρίσκεται σε περισσότερα από 60 φυτά, όπως στους κόκκους καφέ, κακάου, στα φύλλα τσαγιού. Είναι αναπόσπαστο συστατικό των αναψυκτικών τύπου cola και των ενεργειακών ποτών.

2. Μεταβολίζεται στο ήπαρ από το ενζυμικό σύστημα της οξειδάσης του κυτοχρώματος P450, που τη διασπά σε 3 διμέθυλοξανθίνες:
  • Παραξανθίνη, αυξάνει την λιπόλυση ανεβάζει τα επίπεδα γλυκερόλης και λιπαρών οξέων στο αίμα
  • Θεοβρωμίνη, διαστέλλει τα αγγεία και είναι διουρητική
  • Θεοφυλλίνη, διαστέλλει τους αεραγωγούς
3. Επειδή διαπερνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό δρα στο νευρικό σύστημα, καθώς συνδέεται στους υποδοχείς αδενοσίνης, αναστέλλοντας τους.

Η αδενοσίνη (νουκλεοτίδιο πουρίνης), που παράγεται κατά την καθημερινή δραστηριότητα, όταν προσδένεται στους υποδοχείς της αδενοσίνης προκαλεί υπνηλία επιβραδύνοντας δραστηριότητα των νευρικών κυττάρων. Στον εγκέφαλο, προκαλεί διαστολή των αιμοφόρων αγγείων, προφανώς για να αφήσει περισσότερο οξυγόνο κατά τη διάρκεια του ύπνου).
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...