Δευτέρα, 24 Απριλίου 2017

Τα μυρμήγκια μεταφέρουν τους «τραυματίες» πίσω στη βάση τους

Δεν φροντίζουν μόνο οι άνθρωποι να μαζέψουν τους τραυματίες τους από το πεδίο της μάχης, αλλά και τα μυρμήγκια, που μεταφέρουν τους πληγωμένους «στρατιώτες» τους πίσω στη βάση τους. Είναι η πρώτη φορά που διαπιστώνεται κάτι τέτοιο σε έντομα.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν αυτή τη μοναδική και ασυνήθιστα ανθρώπινη συμπεριφορά σε μεγάλα μαύρα αφρικανικά μυρμήγκια που συχνά διεξάγουν επικές μάχες με τερμίτες. Πρόκειται για το είδος Matabele (Megaponera analis) που ζει στην υποσαχάρια Αφρική και φθάνει σε μήκος τα δύο εκατοστά. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον γερμανό εντομολόγο Έρικ Φρανκ του Πανεπιστημίου του Βίρτσμπουργκ, που έκαναν τις παρατηρήσεις τους με υπέρυθρες κάμερες στο Εθνικό Πάρκο Κομόε της Ακτής Ελεφαντοστού και τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Science Advances", δήλωσαν ότι αν και αυτή η συμπεριφορά ξενίζει για κοινωνικά έντομα που συνήθως αντιμετωπίζουν τα άτομα ως αναλώσιμα, μπορεί να εξηγηθεί.

Τετάρτη, 12 Απριλίου 2017

Η εαρινή πανσέληνος και ο εορτασμός του Πάσχα

Ο προσδιορισμός της εορτής του Πάσχα με την πρώτη πανσέληνο της άνοιξης έμεινε γνωστός ως «Ορος της Νικαίας».


Σ​​τις 11 Απριλίου, τον ουρανό μας θα στολίσει η πρώτη εαρινή πανσέληνος, η πρώτη δηλαδή πανσέληνος μετά την εαρινή ισημερία. Γι’ αυτόν τον λόγο, άλλωστε, όλες οι χριστιανικές Εκκλησίες (περιλαμβανομένης φέτος και της Ορθοδόξου) την επόμενη Κυριακή θα γιορτάσουν το Πάσχα, αφού ακολουθούν τις εντολές της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου που συγκάλεσε ο Μέγας Κωνσταντίνος το 325 μ.Χ. στη Νίκαια της Βιθυνίας. Η Σύνοδος εκείνη θέσπισε τα του προσδιορισμού της εορτής του Πάσχα με μια εγκύκλιο επιστολή του Μεγάλου Κωνσταντίνου όπου εκτίθεται ο γνωστός από τότε ως «Ορος της Νικαίας». Σύμφωνα μ’ αυτόν: «Το Πάσχα θα πρέπει να εορτάζεται την Κυριακή μετά την πρώτη πανσέληνο της άνοιξης και αν η πανσέληνος συμβεί Κυριακή τότε να εορτάζεται την επομένη Κυριακή (για να μην συμπέσει με τον εορτασμό του εβραϊκού Πάσχα)». Ο εορτασμός του Πάσχα, δηλαδή, συνδέθηκε άμεσα με την πρώτη πανσέληνο της άνοιξης. Οπως, άλλωστε, αναφέρει και στη διδακτορική του διατριβή ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, «... αξιοσημείωτον τυγχάνει το γεγονός ότι η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος, θελήσασα να ορίση την ημέραν εορτασμού του Πάσχα, δεν ώρισε μήνας και ημέρας του Ιουλιανού Ημερολογίου, αλλ’ έθετο ως σταθεράν βάσιν του υπολογισμού την εαρινήν ισημερίαν, δηλ. ώρισε τα κατά τον εορτασμόν ουχί ημερομηνιακώς, αλλ’ αστρονομικώς, και τούτο διότι το κανονικώς ενδιαφέρον δεν είναι η ημερομηνία, αλλ’ η ισημερία».

Πέμπτη, 6 Απριλίου 2017

8 πράγματα που πρέπει να γνωρίζουμε για την καφεΐνη

Εκατομμύρια άνθρωποι κάθε μέρα καταναλώνουν καφέ. Μας τονώνει, μας βοηθά να συγκεντρωθούμε στη δουλειά μας αλλά και συχνά μας ανακουφίζει από τον πονοκέφαλο.

1. Η καφεΐνη είναι ένα φυσικό παράγωγο ξανθίνης που βρίσκεται σε περισσότερα από 60 φυτά, όπως στους κόκκους καφέ, κακάου, στα φύλλα τσαγιού. Είναι αναπόσπαστο συστατικό των αναψυκτικών τύπου cola και των ενεργειακών ποτών.

2. Μεταβολίζεται στο ήπαρ από το ενζυμικό σύστημα της οξειδάσης του κυτοχρώματος P450, που τη διασπά σε 3 διμέθυλοξανθίνες:
  • Παραξανθίνη, αυξάνει την λιπόλυση ανεβάζει τα επίπεδα γλυκερόλης και λιπαρών οξέων στο αίμα
  • Θεοβρωμίνη, διαστέλλει τα αγγεία και είναι διουρητική
  • Θεοφυλλίνη, διαστέλλει τους αεραγωγούς
3. Επειδή διαπερνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό δρα στο νευρικό σύστημα, καθώς συνδέεται στους υποδοχείς αδενοσίνης, αναστέλλοντας τους.

Η αδενοσίνη (νουκλεοτίδιο πουρίνης), που παράγεται κατά την καθημερινή δραστηριότητα, όταν προσδένεται στους υποδοχείς της αδενοσίνης προκαλεί υπνηλία επιβραδύνοντας δραστηριότητα των νευρικών κυττάρων. Στον εγκέφαλο, προκαλεί διαστολή των αιμοφόρων αγγείων, προφανώς για να αφήσει περισσότερο οξυγόνο κατά τη διάρκεια του ύπνου).

Παρασκευή, 31 Μαρτίου 2017

Τα μυστικά της καρδιάς


Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα καρδιάς (29 Σεπτεμβρίου) μαθαίνουμε ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το πιο ζωτικό όργανο του ανθρώπινου οργανισμού αλλά και των ζώων.

Η ανθρώπινη καρδιά, κατά μέσο όρο, ζυγίζει 300 ως 400 γραμμάρια. Το μεγαλύτερο μέρος από αυτό το βάρος οφείλεται στο μυϊκό ιστό (το μυοκάρδιο), από τον οποίο αποτελούνται τα τοιχώματά της κατά το μεγαλύτερο μέρος τους [1].

Ποια είναι η μεγαλύτερη καρδιά που έχει βρεθεί;;;

Μόλις τον περασμένο Μάιο ξεβράστηκε στις ακτές της Νέας Γης στον Καναδά μια γαλάζια φάλαινα, ένα από τα μεγαλύτερα θηλαστικά στον κόσμο, που η καρδιά της ζύγιζε 180 κιλά!!!

Σε κατάσταση ηρεμίας, οι χτύποι της ανθρώπινης καρδιάς (ενός ενήλικου ατόμου) ανά λεπτό, δηλαδή οι καρδιακοί παλμοί (ρυθμοί ή σφυγμοί), είναι 90, ως εκ τούτου η μέση ανθρώπινη καρδιά χτυπά περίπου 100.000 φορές την ημέρα και 35.000.000 φορές το χρόνο [2].

Δευτέρα, 27 Μαρτίου 2017

Γιατί το Ήλιο κάνει τη φωνή να ακούγεται αστεία;

Για να καταλάβουμε πώς επιδρά το Ήλιο στη φωνή, είναι χρήσιμο πρώτα να εξετάσουμε πώς ταξιδεύουν τα ηχητικά κύματα, καθώς και κάποια βασικά χαρακτηριστικά της φωνητικής μας οδού.
Τα ηχητικά κύματα σχηματίζονται όταν δονείται κάτι (είτε αυτό είναι ένα τύμπανο είτε είναι οι φωνητικές σας χορδές) σε ένα μέσο όπως ο αέρας.

Όταν χτυπάμε ένα τύμπανο, δονείται πάνω και κάτω. Καθώς κινείται επάνω, σπρώχνει τα μόρια του αερίου, αναγκάζοντας τα να πέσουν σε άλλα μόρια. Τα μόρια του αερίου συμπιέζονται μαζί και αυτός ο κυματισμός των συμπιεσμένων μορίων μετακινείται προς τα πάνω μακριά από το τύμπανο. Εν τω μεταξύ, το τύμπανο κινείται πάλι προς τα κάτω και πίσω πάλι, δημιουργώντας κι άλλη συμπίεση. Αυτή η κινούμενη σειρά συμπιέσεων είναι ένα ηχητικό κύμα, και η απόσταση μεταξύ τους είναι γνωστή ως το μήκος κύματος.

Όταν μιλάμε παράγουμε δονήσεις

Εμείς χρησιμοποιούμε τις φωνητικές χορδές που είναι δύο μικρές πτυχές του βλεννογόνου κατά μήκος του λάρυγγα. Οι κινήσεις αυτών των πτυχών διακόπτουν τη ροή του αέρα από τους πνεύμονές παράγοντας ήχο. Η συχνότητα αυτών των δονήσεων επηρεάζει ανάλογα το ύψος και την ένταση της φωνής σας.

Σάββατο, 25 Μαρτίου 2017

Γιατί οι φλέβες φαίνονται μπλε;

Το αίμα μας φαίνεται πάντα κόκκινο, οπότε γιατί οι φλέβες μας φαίνονται μπλε;

Ο Leonardo di ser Piero da Vinci αντιλαμβανόταν τα αιμοφόρα αγγεία σαν το δίκτυο ενός ποταμού, όπως φαίνεται στην εικόνα ο ποταμός Arno στην Τοσκάνη της Ιταλίας.

Το φάσμα του φωτός που είναι ορατό στο μάτι μας αποτελείται από πολλές συχνότητες και κάθε μια αντιστοιχεί σε διαφορετικό χρώμα. Όταν το οπτικό φως πέσει σε οποιοδήποτε αντικείμενο, κάποιες συχνότητες απορροφούνται από την ύλη και δεν γίνονται ορατές στο μάτι μας, ενώ οι συχνότητες που δεν απορροφούνται και ανακλώνται πίσω σε εμάς είναι αυτές που προσδίδουν το χρώμα στο αντικείμενο.

Πέμπτη, 23 Μαρτίου 2017

Γιατί ασπρίζουν τα μαλλιά μας

Το άσπρισμα των μαλλιών μας είναι μια φυσική διαδικασία που συμβαίνει όσο μεγαλώνουμε και έχει να κάνει με τη μελανίνη, τη χρωστική που ευθύνεται και για το μαύρισμα το καλοκαίρι από τον ήλιο.

Η τρίχα γεννάται από την κερατίνη που παράγουν τα κερατινοκύτταρα. Πριν η τρίχα βγει από τον θύλακα εγχέεται με μια χρωστική, τη μελανίνη, που παράγεται από τα μελανοκύτταρα που βρίσκονται στον θύλακα κάθε τρίχας και μεταφέρεται μέσω των μελανοσωμάτων. Ο τόνος των μαλλιών μας προκύπτει από την κατανομή των δύο τύπων μελανίνης, της ευμελανίνης, που είναι καφέ σκούρα και της φαιομελανίνης, που είναι κοκκινοκίτρινη, σε διαφορετικές αναλογίες στον καθένα μας.

Καθώς μεγαλώνουμε, τα μελανοκύτταρα αρχίζουν να χάνουν τη λειτουργικότητα τους σιγά-σιγά, μέχρι τελικά να πεθάνουν και πλέον να μην παράγεται άλλο χρώμα και τα μαλλιά μας να γίνουν πιο διαφανή, δηλαδή γκρι, ασημί, ή λευκά.

Επίσης στους θύλακες παράγονται και κάποιες ποσότητες υπεροξειδίου του υδρογόνου, το γνωστό εμπορικό οξυζενέ, το οποίο διασπάται από το ένζυμο καταλάση. Όσο γερνάμε μειώνεται η παραγωγή της καταλάσης με αποτέλεσμα να συσσωρεύεται το υπεροξείδιο του υδρογόνου, εμποδίζοντας την παραγωγή μελανίνης.

Ασθένειες που γκριζάρουν τα μαλλιά μας

Αν και φημολογείται ότι το στρες κάνει τα μαλλιά να ασπρίζουν γρηγορότερα, δεν έχει βρεθεί κάποια απόδειξη γι' αυτό. Κάποιοι επιστήμονες προτείνουν ότι οι ορμόνες που παράγονται σε κατάσταση στρες επηρεάζουν την βιωσιμότητα των μελανοκυττάρων ή την ικανότητα να μεταφέρουν τη μελανίνη.

Ο μύθος της Μαρία Αντουανέτα

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...