50 τρόποι να ακονίσετε το μυαλό σας

 του Γιώργου Κόκουβα

Για να προστατεύσετε την καρδιά σας, τρώτε υγιεινά και ασκείστε. Για να προστατεύσετε το συκώτι σας, πίνετε με μέτρο. Για να μην καταστρέψετε τα πνευμόνια σας, κόβετε μαχαίρι το κάπνισμα. Αυτές τις οδηγίες θα σας δώσουν οι ειδικοί για τα βασικότερα όργανα του σώματός σας. Πώς θα διατηρήσετε, όμως, υγιές και… ντούρο το βασικότερο των βασικών οργάνων; Πώς θα κρατήσετε το μυαλό σας σε εγρήγορση και σωστή λειτουργία;

Οι επιστήμονες διστάζουν να αποδεχθούν επίσημα πως ο εγκέφαλός μας επιδέχεται εκγύμνασης, αντίστοιχης με αυτή των μυών του σώματός μας, αλλά οι έρευνες που δημοσιεύονται η μία μετά την άλλη δείχνουν τον δρόμο: Υπάρχουν ορισμένες δραστηριότητες που ωφελούν το μνημονικό μας. Συνήθειες που ενεργοποιούν τον μετωπιαίο λοβό, ήτοι το μέρος του εγκεφάλου που ξεχωρίζει το καλό από το κακό, διακρίνει ομοιότητες και διαφορές, διατηρεί μνήμες και ελέγχει την προσήλωσή μας και την ικανότητά μας να προγραμματίζουμε. Πνευματικές «ασκήσεις» που προλαμβάνουν ασθένειες όπως το Alzheimer’s και την άνοια, και καθημερινά μικροπράγματα που αυξάνουν την παραγωγή νευροτροφινών, πρωτεϊνών που είναι απαραίτητες για τον εγκέφαλό μας.

Τέτοιες δραστηριότητες, ασκήσεις, γρίφους, πνευματικές προκλήσεις που «γυμνάζουν» τον εγκέφαλό μας συγκεντρώνουμε παρακάτω. Τα καλά νέα είναι πως δεν πρόκειται για σκληρή σωματική άσκηση, ροκανίσματα και βάρη στο γυμναστήριο, τα οποία αποφεύγετε όπως ο διάβολος το λιβάνι, αλλά για ενδιαφέρουσες συνήθειες, τόσο απλές όσο ένα σταυρόλεξο. Τι έχετε να χάσετε;

*Brain training
-Αντανακλαστικά: Ξεκινάμε με μια πολύ απλή, αλλά τελικά δύσκολη, άσκηση που τεστάρει και βελτιώνει τα βασικά αντανακλαστικά του μυαλού μας. Μπείτε εδώ και πατήστε start. Μόλις το τετραγωνάκι αλλάξει χρώμα, πρέπει να κάνετε κλικ πάνω του. Αλλά να το κάνετε μέσα σε 0,20 δευτερόλεπτα. Για να σας δούμε…

Καταρρίπτονται οι μύθοι που έχουμε δημιουργήσει για πολλά ζώα

Στα ποντίκια δεν αρέσει το τυρί, έδειξε μια νέα έρευνα. Άραγε, το υπόλοιπο ζωικό βασίλειο ανταποκρίνεται στους μύθους που έχουμε δημιουργήσει γι' αυτό; Αυτοί που έφτιαξαν τους Τομ και Τζέρι δεν το κατάλαβαν σωστά, στα ποντίκια δεν αρέσει το τυρί. Σύμφωνα με ερευνητές από το Metropolitan University του Μάντσεστερ, τα τρωκτικά προτιμούν τροφές με πολλή ζάχαρη, για παράδειγμα τη σοκολάτα. Η φυσική δίαιτα ενός ποντικού αποτελείται πρωταρχικά από σπόρους δημητριακών και φρούτα που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Ο δρ. Ντέιβιντ Χολμς, ψυχολόγος στο πανεπιστήμιο, δήλωσε: «Τα ποντίκια ανταποκρίνονται στη μυρωδιά, στην υφή και τη γεύση της τροφής. Το τυρί δεν είναι διαθέσιμο στο φυσικό περιβάλλον τους και γι' αυτό δεν είναι κάτι στο οποίο θα ανταποκριθούν».

---Οι καρχαρίες δεν κοιμούνται ποτέ---
* ΚΑΠΟΤΕ ΠΟΛΛΟΙ ΠΙΣΤΕΥΑΝ ότι οι καρχαρίες δεν κοιμούνται ποτέ. Ωστόσο, σύμφωνα με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Φλόριντας, διάφορα είδη καρχαριών, όπως ο τίγρης και ο μεγάλος λευκός, κοιμούνται την ημέρα και κυνηγούν τη νύχτα. Άλλα είδη, όπως ο καρχαρίας «γκρίζα τροφός», φέρουν ανοίγματα που ωθούν το νερό να περάσει από τα βράγχια τους, με αποτέλεσμα να έχουν σταθερή ροή νερού πλούσιου σε οξυγόνο που τους επιτρέπει να αναπνέουν όταν είναι ακίνητοι. Οι καρχαρίες φέρουν το όργανο που τους κάνει να κολυμπούν στη σπονδυλική στήλη, γεγονός που τους επιτρέπει να κολυμπούν ασυνείδητα. Αλλά καθώς τα ψάρια δεν έχουν βλέφαρα, το να πει κάποιος αν κοιμούνται ή όχι είναι δύσκολο.

---Τα δελφίνια είναι έξυπνα --- 
* ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ του Βιτβάτερσραντ στο Γιοχάνεσμπουργκ διαπίστωσε ότι ο μεγάλος εγκέφαλος των δελφινιών αποτελείται κυρίως από νευρογλοία ή από υποστηρικτικά κύτταρα μάλλον, παρά από νευρώνες ο αριθμός των οποίων συνδέεται άμεσα με την ευφυΐα. Η νευρογλοία ρυθμίζει τη θερμοκρασία του εγκεφάλου των δελφινιών στις ψυχρές θάλασσες.

Υγιή δόντια για υγιή καρδιά

Η περιοδοντική νόσος, η οποία είναι η κυριότερη αιτία απώλειας δοντιών στους ενήλικες, πλήττει το μισό του γενικού πληθυσμού. Τελευταία οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η νόσος σχετίζεται με τις καρδιαγγειακές παθήσεις καθώς προάγει και τροποποιεί την αθηροσκλήρωση. Τα αποτελέσματα μελετών έδειξαν την παρουσία παθογόνων βακτηρίων, που προκαλούν την περιοδοντίτιδα, στην αθηρωματική πλάκα, εύρημα το οποίο ενισχύει τη συσχέτιση της περιοδοντίτιδας με τα καρδιαγγειακά.

    Σύμφωνα με επιδημιολογικές μελέτες στο 44%-57% του συνολικού πληθυσμού εμφανίζει μέτριας βαρύτητας περιοδοντική νόσο ενώ περίπου το 10% παρουσιάζει τις βαρύτερες μορφές της. Πρόκειται για μία φλεγμονώδη κατάσταση η οποία οδηγεί στην καταστροφή των στηρικτικών ιστών του δοντιού.

    «Η περιοδοντίτιδα είναι πολυπαραγοντική νόσος με αιφνίδια έναρξη, η οποία στα αρχικά στάδια είναι ύπουλη και ίσως δεν χαρακτηρίζεται από συμπτώματα. Ο περιοδοντικός ασθενής προσέρχεται στο οδοντιατρείο παραπονούμενος για αιμορραγία κατά το βούρτσισμα ή σε προχωρημένες μορφές της νόσου για κινητικότητα των δοντιών του. Υπάρχουν ενδείξεις για τη σύνδεσή της με καρδιαγγειακά νοσήματα και έτσι ενισχύεται ο ρόλος της στοματικής υγείας στη γενικότερη συστηματική υγεία» εξηγεί ο οδοντίατρος -περιοδοντολόγος Νίκος Ευθυμιάδης με αφορμή ομιλία του με θέμα την υγιεινή του στόματος και την επίδρασή της στην καρδιά, που πραγματοποιήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2012 στην Εδεσσα στο πλαίσιο ενημερωτικής ημερίδας που διοργανώνει η Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης Βορείου Ελλάδος.

    Τα υγιή ούλα έχουν ρόδινο χρώμα ενώ σε περίπτωση φλεγμονής γίνονται κόκκινα, ευαίσθητα και αιμορραγούν.

Λυκοπένιο και υγεία

Το λυκοπένιο είναι η χρωστική ουσία που δίνει το κόκκινο χρώμα στις ντομάτες, στο καρπούζι, στην παπάγια και στα ροζ γκρέιπφρουτ. Ανήκει στην οικογένεια των καροτενοειδών, είναι ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό και εξουδετερώνει αποτελεσματικά τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου που δημιουργούνται στον οργανισμό. Διατροφικά, βρίσκεται πλούσιο στις ντομάτες και ειδικότερα στον τοματοχυμό.

 

Έχουν πραγματοποιηθεί πολλές έρευνες σχετικά με το λυκοπένιο, που έχουν αποδείξει ότι εμποδίζει την οξείδωση της LDL χοληστερόλης εμποδίζοντας τη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας. Λήψη 7mg ημερησίως για 8 συνεχόμενες εβδομάδες μείωσαν έως και 60% την κακή χοληστερόλη. Επίσης μειώνει την C-αντιδρώσα πρωτεΐνη που είναι συνδεδεμένη με την καρδιαγγειακή νόσο. Προσφέρει μεγαλύτερη προστασία κατά του καρκίνου από ότι η β-καροτίνη ενώ η πρόσληψη μεγαλύτερης ποσότητας λυκοπενίου φαίνεται να μειώνει τον συνολικό κίνδυνο καρκίνου κατά 40%. Για παράδειγμα, οι καπνιστές με χαμηλά επίπεδα λυκοπενίου, έχουν ποσοστά καρκίνου τέσσερις φορές μεγαλύτερα από όσους προσλαμβάνουν περισσότερο λυκοπένιο.

Τι είναι συγκοπή;

Πρόκειται για παροδική απώλεια της συνείδησης από εγκεφαλική ισχαιμία. Η ισχαιμία προκαλείται λόγω αιφνίδιας διακοπής της εγκεφαλικής κυκλοφορίας από καρδιακά ή εξωκαρδιακά αίτια.

 Όταν λέμε συγκοπή ή συγκοπτικό επεισόδιο, εννοούμε την αιφνίδια απώλεια της συνείδησης (των αισθήσεων) η οποία οφείλεται σε ανεπαρκή αιμάτωση του εγκεφάλου. Οι λόγοι που μπορεί να οδηγήσουν σε ένα τέτοιο επεισόδιο είναι πολλοί. Και διαφορετικά πράγματα θα σκεφτούμε ανάλογα μα την ηλικία και το ιστορικό του ατόμου που χάνει τις αισθήσεις του. Όλες σχεδόν οι καρδιακές νόσοι μπορούν να εκδηλωθούν με συγκοπτικό επεισόδιο. Η στεφανιαία νόσος, βαλβιδοπάθειες, μυοκαρδιοπάθειες, συγγενείς καρδιοπάθειες, αρρυθμίες τόσο του τύπου της βραδυκαρδίας όσο και ταχυκαρδίες. Και εκτός από αμιγείς καρδιοπάθειες, προβλήματα στα αγγεία του τραχήλου (καρωτίδες) μπορεί να έχουν το ίδιο αποτέλεσμα. Σύμπλοκες διαταραχές του αυτόνομου νευρικού συστήματος και των μηχανισμών που ρυθμίζουν την διατήρηση της αρτηριακής πίεσης και του αγγειακού τόνου βρίσκονται πίσω από το όνομα "κακοήθης παρασυμπαθητικοτονία" ή "νευρική συγκοπή" η οποία όμως μάλλον αντιπροσωπεύει την καλοηθέστερη των αιτιών συγκοπής.


Η συγκοπή, οφείλεται σε πληθώρα αιτίων.

Τα παιδιά μελετούν, αλλά δεν κατανοούν

«Εξοικειωμένα με το επιφανειακό, το Διαδίκτυο καθώς και τα greekglish, τον γρήγορο ρυθμό ζωής, αδυνατούν να επεξεργαστούν ένα κείμενο, να αποκωδικοποιήσουν τα μηνύματα. Επιπλέον, δεν είναι μυημένα στη λογοτεχνία. Συνήθως το ίδιο το περιβάλλον τους δεν ευνοεί τη φιλαναγνωσία» 
 «Ο,τι έχει ιδιώματα ή πιο “υψηλό” λόγο το απορρίπτουν.»  
Tης Βασιλικης Χρυσοστομιδου

«Πολλές φορές διαβάζω και δεν καταλαβαίνω, όχι μόνο τους αρχαίους αλλά και αυτούς που είναι κάτι σαν… αρχαίοι – Καβάφη, Παπαδιαμάντη»  
(Ελευθερία, Γ΄ Λυκείου). 
«Όταν τα κείμενα είναι αρχαία με νέα ελληνικά μαζί, μου φαίνονται πολύ περίεργα. Δυσκολεύομαι να καταλάβω, θέλει πολλή ανάλυση. Θυμάμαι τον “Κρητικό” (σ.σ. Διον. Σολωμός), είδα κι έπαθα να βγάλω άκρη. Εκτός σχολείου, δε μ’ αρέσει να διαβάζω». 
(Βασίλης, Γ΄Λυκείου). 
«Εξαιρώντας τα μαθήματα που μ’ ενδιαφέρουν για τις Πανελλήνιες, θα χρειαστώ περισσότερο χρόνο να κατανοήσω ένα κείμενο». 
(Δημήτρης, Β΄ Λυκείου).
«Δυσκολεύομαι να γράψω. Δεν έχω ιδέες ή όταν έχω, δεν μπορώ να τις αναπτύξω. Εκθεση, πάω φροντιστήριο, μαθαίνω “πακέτα λέξεων”, τα γράφω. Αλλα βιβλία, ποτέ – μόνο Χάρυ Πόττερ παλιότερα. Προτιμώ ταινίες». 
(Σταύρος, Β΄ Λυκείου).

«Καταλαβαίνουν τα παιδιά όταν μελετούν;», το ερώτημα που θέσαμε σε εκπαιδευτικούς:

«Οχι! Κατηγορηματικά όχι!», θα πει χωρίς δεύτερη σκέψη η κ. Ευαγγελία Ρίζου, φιλόλογος και λυκειάρχης. Την άποψή της συμμερίζονται οι συνάδελφοί της φιλόλογοι, κ. Καίτη Σερέτη και Ευγενία Λέκκα, με πολυετή εμπειρία στις τρεις τάξεις του λυκείου. «Αρνητικά μπροστά στο συνεχές κείμενο τα παιδιά μας. Βαριούνται και φοβούνται. Η λεξιπενία ιδιαίτερα αισθητή, ενώ πρόβλημα υπάρχει τόσο στην κατανόηση, όσο και στις γνώσεις και την ορθογραφία», «χαρτογραφεί» την κατάσταση η λυκειάρχης. «Ο,τι έχει ιδιώματα ή πιο “υψηλό” λόγο το απορρίπτουν. Τους έδωσα τη “Χωματερή της Πληροφόρησης” του Γιανναρά για επεξεργασία και περίληψη στο σπίτι. Μόνο πέντε παιδιά το έφεραν. Για τους υπόλοιπους, εξαιρετικά δύσκολο. 
Οσο για “μαργαριτάρια”; Δεν τα προλαβαίνω. 

Τί είναι τα βλαστοκύτταρα;

Είναι τα αρχέγονα, πολυδύναμα κύτταρα που αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους του σώματός μας.

Είναι μοναδικά και , απ‘ όπου κι αν προέρχονται, έχουν όλα τρεις βασικές ιδιότητες:

• είναι αδιαφοροποίητα, δηλαδή δεν έχουν ακόμα αναπτύξει δομές, ούτε έχουν κατασκευάσει πρωτεϊνες που να είναι χαρακτηριστικές ενός εξειδικευμένου είδους κυττάρων


• μπορούν να πολλαπλασιάζονται και να αυτό-ανανεώνονται για μεγάλες χρονικές περιόδους


• μπορούν να διαφοροποιηθούν σε πιο εξειδικευμένα είδη κυττάρων ( του αίματος, του ανοσοποιητικού μας συστήματός, αλλά και άλλων ιστών και οργάνων ), ώστε να αποκαταστήσουν κύτταρα που έχουν υποστεί βλάβη

Ποιά είναι τα είδη των βλαστοκυττάρων;

• τα κύτταρα του εμβρύου που προκύπτουν από τις πρώτες διαιρέσεις του μετά τη γονιμοποίηση ( μέχρι την τέταρτη μέρα περίπου ), τα οποία είναι ΠΑΝΤΟΔΥΝΑΜΑ (TOTIPOTENT). Αυτό σημαίνει πως μπορεί το καθένα από αυτά να ‘δημιουργήσει' όλα τα είδη κυττάρων ενός νέου εμβρύου, καθώς και τα κύτταρα όλων των μη εμβρυϊκών ιστών που χρειάζονται για να πλαισιώσουν ένα έμβρυο, όπως ο πλακούντας.